ikimenyetso_cy'umutwe

Amakuru

Muri iki gishushanyo cyafashwe ku ya 28 Ugushyingo 2021, urabona ko inoti za Turukiya Lira zishyirwa ku noti z'amadolari ya Amerika. REUTERS/Dado Ruvic/Illustration
Reuters, Istanbul, Ugushyingo 30- Lira yo muri Turukiya yaguye igera kuri 14 ugereranyije n'idolari rya Amerika kuwa kabiri, igera ku gipimo gito gishya ugereranyije n'ifaranga rya Euro. Nyuma y'aho Perezida Tayyip Erdogan yongeye gushyigikira igabanuka rikomeye ry'inyungu, nubwo havugwaga byinshi ndetse n'ifaranga rya Swell rizamuka cyane.
Ifaranga rya lira ryagabanutseho 8.6% ugereranyije n'idolari rya Amerika, rikongera idolari rya Amerika nyuma y'amagambo akaze yatanzwe na Fed, agaragaza ibyago ubukungu bwa Turukiya n'ejo hazaza ha politiki ya Erdogan ubwe.
Kugeza ubu muri uyu mwaka, ifaranga ryagabanutseho hafi 45%. Mu Gushyingo gusa, ryagabanutseho 28.3%. Byahise bigabanya amafaranga yinjira n'ayo kuzigama by'Abanyaturukiya, bihungabanya ingengo y'imari y'imiryango, ndetse bituma bagerageza gushaka imiti imwe n'imwe yatumijwe mu mahanga. Soma byinshi.
Igurishwa ry’ifaranga rya buri kwezi ryari rinini cyane kurusha ayandi yose, kandi ryinjiye mu bibazo by’ubukungu bukomeye ku isoko ry’imari mu 2018, 2001 na 1994.
Ku wa kabiri, Erdogan yashyigikiye icyo abahanga mu by'ubukungu benshi bita koroshya amafaranga mu buryo butunguranye ku nshuro ya gatanu mu gihe kitarenze ibyumweru bibiri.
Mu kiganiro yagiranye n'ikigo cy'igihugu gishinzwe itangazamakuru TRT, Erdogan yavuze ko icyerekezo gishya cya politiki "kidafite aho gisubira inyuma".
Yagize ati: “Tuzabona igabanuka rikomeye ry’inyungu, bityo igipimo cy’ivunjisha kizaba cyiza mbere y’amatora.”
Abayobozi ba Turukiya mu myaka makumyabiri ishize bahuye n'igabanuka ry'amajwi y'abaturage ndetse n'amajwi hagati mu 2023. Amatora y'ibitekerezo agaragaza ko Erdogan azahangana n'uhanganye n'umukuru w'igihugu.
Kubera igitutu cya Erdogan, banki nkuru yagabanyije inyungu ku kigero cya 400 kugeza kuri 15% kuva muri Nzeri, kandi muri rusange isoko ryiteze kugabanya inyungu mu Kuboza. Kubera ko igipimo cy’izamuka ry’ibiciro kiri hafi ya 20%, inyungu nyayo ni nke cyane.
Mu gusubiza, abatavuga rumwe n'ubutegetsi basabye ko politiki ihinduka byihuse ndetse n'amatora ya mbere. Impungenge ku bijyanye n'icyizere cya banki nkuru zongeye kugaragara ku wa kabiri nyuma y'aho bivugwa ko hari umuyobozi mukuru wagiye.
Brian Jacobsen, umuhanga mu by’ishoramari mu bijyanye n’ibisubizo by’imitungo myinshi muri Allspring Global Investments, yagize ati: “Iki ni igerageza riteje akaga Erdogan arimo kugerageza gukora, kandi isoko ririmo kugerageza kumuburira ingaruka zaryo.”
Yongeyeho ati: “Uko lira igabanuka, ibiciro by’ibitumizwa mu mahanga bishobora kuzamuka, ibyo bigatuma izamuka ry’ibiciro ryiyongera. Ishoramari ry’abanyamahanga rishobora gutinya, bigatuma bigorana gutera inkunga iterambere. Ibiciro byo gusimbuza inguzanyo bigabanuka ku giciro kiri hejuru mu bijyanye n’ingaruka zo kudasimburwa.”
Amakuru aturuka muri IHS Markit agaragaza ko ikiguzi cyo kwishyura inguzanyo mu myaka itanu muri Turukiya (ikiguzi cyo kwishingira ubwishingizi bw’inguzanyo z’abashoramari) cyazamutseho amanota 6 y’ibanze ugereranyije n’amanota 510 y’ibanze yo kuwa mbere, urwego rwo hejuru kuva mu Gushyingo 2020.
Ikwirakwizwa ry’impapuro mpapuro z’agaciro za Amerika (.JPMEGDTURR) ryagutse rigera ku manota 564, rikaba ari ryo rinini mu mwaka. Ni amanota 100 y’ibanze kurusha mu ntangiriro z’uku kwezi.
Amakuru yatangajwe kuwa kabiri agaragaza ko ubukungu bwa Turukiya bwiyongereyeho 7.4% ugereranyije n'umwaka mu gihembwe cya gatatu, bitewe n'ubukene bw'ibicuruzwa, inganda n'ibyoherezwa mu mahanga.
Erdogan n'abandi bayobozi ba guverinoma bashimangiye ko nubwo ibiciro bishobora gukomeza igihe runaka, ingamba zo gutera inkunga ifaranga zigomba kongera ibicuruzwa byoherezwa mu mahanga, inguzanyo, akazi n'iterambere ry'ubukungu.
Abahanga mu by'ubukungu bavuga ko igabanuka ry'agaciro k'ifaranga n'izamuka ry'ibiciro ryihuta - biteganijwe ko bizagera kuri 30% umwaka utaha, ahanini bitewe n'igabanuka ry'agaciro k'ifaranga - bizabangamira gahunda ya Erdogan. Andi mabanki hafi ya yose arimo kuzamura inyungu cyangwa ari kwitegura kubikora. soma byinshi.
Erdogan yagize ati: “Hari abantu bagerageza kubashyira mu mwanya w’intege nke, ariko ibipimo by’ubukungu biri mu mimerere myiza cyane.” “Igihugu cyacu ubu kigeze aho gishobora guca uyu mutego. Nta gusubira inyuma.”
Reuters yatangaje ko ikoresheje amakuru aturuka ahantu runaka, Erdogan yirengagije ubusabe bwo guhindura politiki mu byumweru bishize, ndetse no mu baturutse muri guverinoma ye.
Amakuru aturuka muri banki nkuru yavuze ku wa kabiri ko Doruk Kucuksarac, umuyobozi mukuru w’ishami ry’isoko rya banki, yeguye ku mirimo ye, asimburwa n’umwungirije Hakan Er.
Umukozi wa banki wasabye ko izina rye ritangazwa, yavuze ko kuva kwa Kukuk Salak byagaragaje ko ikigo "cyasenyutse kandi cyarasenyutse" nyuma y'ivugurura rikomeye ry'ubuyobozi ry'uyu mwaka n'imyaka myinshi y'uruhare rwa politiki kuri politiki.
Erdogan yirukanye abantu batatu bagize akanama gashinzwe politiki y'ifaranga mu Ukwakira. Guverineri Sahap Kavcioglu yashyizweho kuri uyu mwanya muri Werurwe nyuma yo kwirukana batatu mu bamubanjirije kubera itandukaniro rya politiki mu myaka ibiri n'igice ishize. Soma byinshi.
Amakuru yerekeye izamuka ry’ibiciro mu kwezi k’Ugushyingo azatangazwa ku wa gatanu, kandi ubushakashatsi bwakozwe na Reuters buvuga ko igipimo cy’izamuka ry’ibiciro kizazamuka kikagera kuri 20.7% muri uyu mwaka, urwego rwo hejuru mu myaka itatu ishize. Soma byinshi.
Isosiyete ikora amanota ku nguzanyo yitwa Moody's yagize iti: “Politiki y’amafaranga ishobora gukomeza kugira ingaruka kuri politiki, kandi ntibihagije kugabanya cyane izamuka ry’ibiciro, gushimangira ifaranga, no kugarura icyizere cy’abashoramari.”
Iyandikishe ku nyandiko zacu za buri munsi kugira ngo ubone raporo zidasanzwe za Reuters zohererezwa mu gasanduku kawe.
Reuters, ishami ry’itangazamakuru rya Thomson Reuters, ni ryo sosiyete nini ku isi itanga amakuru ajyanye n’itumanaho, ikaba igera kuri za miriyari z’abantu ku isi buri munsi. Reuters itanga amakuru y’ubucuruzi, imari, ayo mu gihugu no mu mahanga ku buryo butaziguye ku bakiriya bayo binyuze kuri mudasobwa, imiryango y’itangazamakuru ku isi, ibikorwa by’inganda n’uburyo butaziguye.
Ishingikirize ku bikubiye mu nyandiko byemewe, ubuhanga mu gutunganya inyandiko mu mategeko, n'ikoranabuhanga rigena imikorere y'inganda kugira ngo wuzuze ingingo ikomeye cyane.
Igisubizo cyuzuye cyane cyo gucunga ibibazo byose bigoye kandi byagutse by’imisoro n’amategeko.
Shaka amakuru y'imari, amakuru, n'ibirimo bidasanzwe hamwe n'uburambe bw'akazi bwihariye kuri mudasobwa, interineti, na telefoni.
Reba uruvange rudasanzwe rw'amakuru y'isoko mu gihe nyacyo n'amateka ndetse n'ubumenyi buturutse ku masoko mpuzamahanga n'impuguke.
Gusuzuma abantu n'ibigo bifite ibyago byinshi ku rwego rw'isi kugira ngo bigufashe kuvumbura ingaruka zihishe mu mibanire y'ubucuruzi n'imibanire hagati y'abantu.


Igihe cyo kohereza: Ukuboza 10-2021