Beijing na Manila bikomeje kurwana mu magambo, nubwo byasezeranyijwe kugabanya imvururu ku gice cya kabiri cya Thomas.
Ku wa gatanu, tariki ya 10 Ugushyingo 2023, ubwato bw’ingabo z’Abashinwa zari zishinzwe kurinda inkombe bwagiye iruhande rw’ingabo z’Abashinwa zirwanira ku nkombe za Brp Cabra Filipine, bwegera igice cya kabiri cya Thomas (izina ryaho "Reef Ayungan") mu gihe cyo kongera kuvugurura ububiko bw’amazi.
Umurinzi w’inkombe z’Ubushinwa ejo yavuze ko “yemereye Filipine guhungisha umugabo warwaye mu bwato bw’intambara bwari burimo ingese mu kibaya cy’inyanja y’Amajyepfo y’Ubushinwa.”
Iri tangazo ryavuzwe nyuma y'amasaha make Ingabo zirinda inkombe za Filipine zitangaje ko “hari inzitizi n’ibirarane byagiye bigaruka” by’ingabo zirinda inkombe z’Ubushinwa mu gikorwa cyo guhungisha abaganga ku ruzi rwa kabiri rwa Thomas ku Cyumweru.
Uhagarariye PCG, Jay Tarrielle, yatangarije mu rubuga nkoranyambaga ko amato abiri ya PCG yahuye n'ubwato bukomeye bushobora guhumeka (RHIB), bwamanurwanye na BRP Sierra Madre, ubwato bw'intambara bwari bufite ingese bwatandukanyijwe mu 1999 bugatera umuyoboro nkana.
“Nubwo hari ikibazo cy’ubwato buto butandukanye bwa CCG, PCG RHIB yashoboye gusubira mu bwato bunini bwa PCG nta yandi mananiza. Nyuma yaho abakozi barwaye bahawe ubuvuzi bwihutirwa,” Talier yagize ati.
Ejo nimugoroba, CCG yavuze ko yagenzuye igikorwa kugeza ubwo yirukanwaga n'abaganga, ariko iramwemerera kubikora "ku mpamvu z'ubugiraneza," nk'uko ikinyamakuru cyo mu Bushinwa cyitwa Global Times cyabitangaje. Itangazo rivuga ko ibi byakozwe ku busabe bwa Filipine.
Uhagarariye PCG Jay Tarriel yasubije X, avuga ko ibyo Ubushinwa bwavuze ari “ibisekeje”. Iryo tangazo “ryongera kwemeza ko inkiko zishyirwa mu buryo butemewe n’amategeko mu gace kacu k’ubukungu kadasanzwe kandi rishimangira igitekerezo cya leta yabo cy’uko uruhushya ari ngombwa kugira ngo ubuzima n’imibereho myiza y’abantu birindwe”.
Guhanahana amagambo ni byo bya nyuma hagati ya Manila na Beijing ku bijyanye n’ikibazo cy’ubujyakuzimu bwa kabiri bwa Thomas. Ubujyakuzimu bwa kabiri bwa Thomas ni umusozi mu gihe cy’umuraba mu gace k’ubukungu ka Filipine, aho Ubushinwa buvuga ko buherereye mu rwego rwo “umurongo w’inzira icyenda.” Ubushinwa busa n’aho bufata aya mazi magufi nk’aho ari yo ashobora kwibasirwa cyane n’ibintu icyenda biri ku birwa bya Svtli byigaruriwe na Filipine. Mu myaka ibiri ishize, amato ya CCG yagiye agerageza kenshi kandi mu buryo bukomeye kubuza Filipine kuzuza ububiko bw’itsinda rito ry’ingabo zo mu mazi zari muri Sierra Madra, mu gihe bashinjaga manila kutubahiriza amasezerano yabanje, badahaye ubwato bwari bwarangiritse ibikoresho byo kubaka amato y’intambara. (Filipine irahakana aya magambo yose.)
Ibi byatumye habaho impanuka nyinshi zikomeye, aho amato ya CCG yagonganye ndetse arasa mu mazi, amato n'ibikoresho byayo byo muri Filipine. Ikomeye cyane yabaye ku ya 17 Kamena. Muri rusange, abasirikare umunani ba Filipine barakomeretse, umwe muri bo akaba yarakomeretse bikomeye. PCG yavuze kandi ko Ubushinwa bwahagaritse igerageza ryo guhunga abaganga ku ya 19 Gicurasi.
Ejobundi, intumwa yemewe ya Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga y’Ubushinwa, Mao Ning, yavuze ko niramuka Filipine “imenyesheje Ubushinwa” mbere y’igihe, “izemera” gutwara ibicuruzwa cyangwa kwimura abakozi bava mu misozi ya Sierra-Madra.
Ibi biteza ikibazo muri Filipine, nk'uko byatangajwe na The Inquirer Ray Powell, umuyobozi wa gahunda ya SEALIight mu kigo cy’udushya mu mutekano w’igihugu cya Kaminuza ya Stanford.
“Kumenya ko Manila isabwa na Beijing ku itangazo ry’ibanze, ndetse no mu bikorwa by’ubutabazi bw’ibanze, bivuguruza ibyavuzwe na Manila ku bijyanye n’ubwisanzure bwo gutwara ubwato n’uburenganzira bwo kongera kuzuza ububiko bw’ibikoresho byabo mu karere kayo k’ubukungu kadasanzwe,” Powell yagize ati.
Muri iki cyumweru kandi, Beijing na Beijing byakoze ibitaramo nyuma y’uko Minisiteri y’Umutungo Kamere y’Ubushinwa yatangaje kuwa mbere muri raporo ko “gutera amazi mu buryo butemewe n’amategeko” muri Sierra-Madra “byangije bikomeye ubudasa, ituze n’umutekano w’urusobe rw’ibinyabuzima bya korali bya Thomas An”. Habayeho kungurana ibitekerezo mu buryo burakaye. Itsinda ry’Abakozi bo muri Filipine ku Nyanja y’Amajyepfo y’Ubushinwa ryasubije igisubizo, rishinja Ubushinwa “kwangiza ibidukikije byo mu mazi bitagira ingano no guteza akaga ku buzima karemano bw’abarobyi b’Abanyafilipine ibihumbi.”
Intambara y’amagambo ikomeje igaragaza ko, nubwo impande zombi zigomba kubahiriza inshingano, kugabanya ubwumvikane buke kuri Thomas wa kabiri nyuma y’ibyabaye ku ya 17 Kamena, ibintu biracyari bibi kandi bishobora guturika.
Umurinzi w’inkombe z’Ubushinwa ejo yavuze ko “yemereye Filipine guhungisha umugabo warwaye mu bwato bw’intambara bwari burimo ingese mu kibaya cy’inyanja y’Amajyepfo y’Ubushinwa.”
Iri tangazo ryavuzwe nyuma y'amasaha make Ingabo zirinda inkombe za Filipine zitangaje ko “hari inzitizi n’ibirarane byagiye bigaruka” by’ingabo zirinda inkombe z’Ubushinwa mu gikorwa cyo guhungisha abaganga ku ruzi rwa kabiri rwa Thomas ku Cyumweru.
Uhagarariye PCG, Jay Tarrielle, yatangarije mu rubuga nkoranyambaga ko amato abiri ya PCG yahuye n'ubwato bukomeye bushobora guhumeka (RHIB), bwamanurwanye na BRP Sierra Madre, ubwato bw'intambara bwari bufite ingese bwatandukanyijwe mu 1999 bugatera umuyoboro nkana.
“Nubwo hari ikibazo cy’ubwato buto butandukanye bwa CCG, PCG RHIB yashoboye gusubira mu bwato bunini bwa PCG nta yandi mananiza. Nyuma yaho abakozi barwaye bahawe ubuvuzi bwihutirwa,” Tariela yagize ati.
Ejo nimugoroba, CCG yavuze ko yagenzuye igikorwa kugeza ubwo yirukanwaga n'abaganga, ariko iramwemerera kubikora "ku mpamvu z'ubugiraneza," nk'uko ikinyamakuru cyo mu Bushinwa cyitwa Global Times cyabitangaje. Itangazo rivuga ko ibi byakozwe ku busabe bwa Filipine.
Uhagarariye PCG Jay Tarriel yasubije X, avuga ko ibyo Ubushinwa bwavuze ari “ibisekeje”. Iryo tangazo “ryongera kwemeza ko inkiko zishyirwa mu buryo butemewe n’amategeko mu gace kacu k’ubukungu kadasanzwe kandi rishimangira igitekerezo cya leta yabo cy’uko uruhushya ari ngombwa kugira ngo ubuzima n’imibereho myiza y’abantu birindwe”.
Guhanahana amagambo ni byo bya nyuma hagati ya Manila na Beijing ku bijyanye n’ikibazo cy’ubujyakuzimu bwa kabiri bwa Thomas. Ubujyakuzimu bwa kabiri bwa Thomas ni umusozi mu gihe cy’umuraba mu gace k’ubukungu ka Filipine, aho Ubushinwa buvuga ko buherereye mu rwego rwo “Umurongo w’inzira icyenda.” Ubushinwa busa n’aho bufata aya mazi magufi nk’aho ari yo ashobora kwibasirwa cyane n’ibintu icyenda biri ku birwa bya Svtli byigaruriwe na Filipine. Mu myaka ibiri ishize, amato ya CCG yagiye agerageza kenshi kandi mu buryo bukomeye kubuza Filipine kuzuza ububiko bw’itsinda rito ry’ingabo zo mu mazi zari muri Sierra Madra, mu gihe bashinjaga manila kutubahiriza amasezerano yabanje, badatanze ubwato bwangiritse bakoresheje ibikoresho byo gutwara amato y’intambara. (Filipine irahakana aya magambo yose.)
Ibi byatumye habaho impanuka nyinshi zikomeye, aho amato ya CCG yagonganye ndetse arasa mu mazi, amato n'ibikoresho byayo byo muri Filipine. Ikomeye cyane yabaye ku ya 17 Kamena. Muri rusange, abasirikare umunani ba Filipine barakomeretse, umwe muri bo akaba yarakomeretse bikomeye. PCG yavuze kandi ko Ubushinwa bwahagaritse igerageza ryo guhunga abaganga ku ya 19 Gicurasi.
Ejobundi, intumwa yemewe ya Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga y’Ubushinwa, Mao Ning, yavuze ko niramuka Filipine “imenyesheje Ubushinwa” mbere y’igihe, “izemera” gutwara ibicuruzwa cyangwa kwimura abakozi bava mu misozi ya Sierra-Madra.
Ibi biteza ikibazo muri Filipine, nk'uko byatangajwe na The Inquirer Ray Powell, umuyobozi wa gahunda ya SEALIight mu kigo cy’udushya mu mutekano w’igihugu cya Kaminuza ya Stanford.
“Kumenya ko Manila isabwa na Beijing ku itangazo ry’ibanze, ndetse no mu bikorwa by’ubutabazi bw’ibanze, bivuguruza ibyavuzwe na Manila ku bijyanye n’ubwisanzure bwo gutwara ubwato n’uburenganzira bwo kongera kuzuza ububiko bw’ibikoresho byabo mu karere kayo k’ubukungu kadasanzwe,” Powell yagize ati.
Muri iki cyumweru kandi, Beijing na Beijing byakoze ibitaramo nyuma y’uko Minisiteri y’Umutungo Kamere y’Ubushinwa yatangaje kuwa mbere muri raporo ko “gutera amazi mu buryo butemewe n’amategeko” muri Sierra-Madra “byangije bikomeye ubudasa, ituze n’umutekano w’urusobe rw’ibinyabuzima bya korali bya Thomas An”. Habayeho kungurana ibitekerezo mu buryo burakaye. Itsinda ry’Abakozi bo muri Filipine ku Nyanja y’Amajyepfo y’Ubushinwa ryasubije igisubizo, rishinja Ubushinwa “kwangiza ibidukikije byo mu mazi bitagira ingano no guteza akaga ku buzima karemano bw’abarobyi b’Abanyafilipine ibihumbi.”
Intambara y’amagambo ikomeje igaragaza ko, nubwo impande zombi zigomba kubahiriza inshingano, kugabanya ubwumvikane buke kuri Thomas wa kabiri nyuma y’ibyabaye ku ya 17 Kamena, ibintu biracyari bibi kandi bishobora guturika.
Tekereza ku buryo bwo kubona abafatabuguzi bo gushyigikira itangazamakuru ryigenga rya The Diplomat. Iyandikishe ubu kugira ngo ukomeze kubona amatara yacu manini yo mu karere ka Aziya na Pasifika.
Beijing KellyMed izitabira ubuvuzi bwa Phillippines kuva ku ya 14 kugeza ku ya 16 Kanama 2024, icyo gihe tuzerekana pompe yacu yo guteramo infusion, pompe ya syringe, pompe yo kugaburira n'ibikoresho bishya byo gushyushya amazi. Murakaza neza kwifatanya natwe!
Igihe cyo kohereza: Kanama-12-2024
